Yapay zekânın hikâyesi
1206'dan yarına dokuz durak. Kaydırdıkça yıl değişir; bir yıla gitmek için çizgideki noktalara dokunun.
· Cezi Akademi
1206El-Cezerî
Her şey merakla başladı.
El-Cezerî, Diyarbakır'da su ve dişliyle kendi kendine çalışan makineler tasarladı; Cezi adını ondan alır.
Merak yolculuğu1950Alan Turing
Makineler düşünebilir mi?
Turing bu soruyu bir makalede sordu ve cevabı sınamak için bir oyun önerdi.
1956Dartmouth
Alanın bir adı oldu.
Bir yaz çalışmasında bir araya gelen bilim insanlarıyla “yapay zekâ” bir araştırma alanının adı oldu.
1997Deep Blue
Makine satrançta kazandı.
IBM'in Deep Blue bilgisayarı, dünya şampiyonu Kasparov'u altı oyunluk maçta yendi.
2012ImageNet
Makine görmeyi öğrendi.
Derin öğrenmeyle eğitilen AlexNet, büyük fotoğraf tanıma yarışmasını rakiplerinden açık farkla kazandı.
2017Transformer
Dil modellerinin temeli atıldı.
“Attention Is All You Need” makalesi, bugünkü dil modellerinin üzerine kurulduğu Transformer mimarisini tanıttı.
2022ChatGPT
Yapay zekâ herkesin cebinde.
ChatGPT çıktı; iki ay içinde yaklaşık yüz milyon kişi bir makineyle kendi dilinde yazışmaya başladı.
2024–2026Ajanlar
Artık iş de yapıyor.
Yapay zekâ ajanları yalnız cevap vermiyor; bilgisayar kullanıyor, kod yazıyor, bir işi adım adım yürütüyor.
YarınSiz
Peki siz ne olacaksınız?
Makineden korkmayın. Önce anlayın, sonra ona yön verin.
Hikâyenin devamı sizinle.
101 ile başlayın: kısa, sesli derslerle kendi hızınızda. Ücretsiz; bitirince doğrulanabilir sertifika alırsınız.
Kaynaklar
- El-Cezerî, Kitâb fî ma'rifeti'l-hiyeli'l-hendesiyye (1206)
- A. M. Turing, “Computing Machinery and Intelligence”, Mind (1950)
- McCarthy, Minsky, Rochester, Shannon, Dartmouth yaz araştırma projesi önerisi (1955) ve çalışması (1956)
- IBM Deep Blue ile Garri Kasparov maçı (Mayıs 1997)
- Krizhevsky, Sutskever, Hinton, AlexNet, ImageNet (ILSVRC) yarışması (2012)
- Vaswani vd., “Attention Is All You Need” (2017)
- OpenAI, ChatGPT duyurusu (30 Kasım 2022); Reuters, UBS kullanıcı tahmini (Şubat 2023)