Yapay zekâ ile sunum hazırlama: önce iskelet, sonra slayt

“Şu konuda sunum hazırla” yazınca birkaç saniyede renkli, düzgün sayfalar geliyor. Sorun, o sayfaların çoğu zaman sizin toplantınızı değil, konunun genel bir tanıtımını anlatması.

Aşağıdaki örnekler 101'in “İşe koşmak” modülünün üçüncü dersinden: bir sohbet modeline gönderdiğimiz istemler ve 2 Ekim 2026'da gelen cevaplar. Her denemeyi bir kez yaptık; sizde başlıklar farklı çıkar, sıra aynı kalır.

Tek satırla sunum isteyince ne oluyor?

Durum şu: çocuğunuzun okulunda kermes yapılacak, veli toplantısında beş dakikanız var. O beş dakikadan iki karar çıkmalı: kermesin günü ve kimin ne getireceği. Önce çoğumuzun yaptığını yaptık ve tek satırlık bir istem (prompt) yazdık:

Okul kermesi için sunum hazırla.

Okul Kermesi Sunumu
1. Okul Kermesimize Hoş Geldiniz!
Birlikte eğleniyor, paylaşmanın güzelliğini yaşıyoruz.
📅 Tarih: …
📍 Yer: …
2. Kermesimizin Amacı
• Kermes gelirini [belirlenen amaç] için değerlendirmek

Cevabın tamamı sekiz sayfaydı. Tarihin ve yerin karşısında üç nokta, gelirin gideceği yerde köşeli parantez duruyordu. Asıl sorun başkaydı: bu sunum kermesi gelen konuklara tanıtıyordu. Toplantının amacı ise karar almaktı ve sekiz sayfanın hiçbirinde bizim iki kararımız yoktu.

Önce sunumdan ne çıkacağını yazın

Ev yapılırken önce kaba inşaat biter, boya en sona kalır. Sunumda da önce iskelet kurulur. İkinci denemede durumu anlattık, toplantıdan çıkmasını istediğimiz iki kararı yazdık ve yalnız iskelet istedik:

Çocuğumun okulunda kermes düzenlemek istiyoruz. Veli toplantısında beş dakikalık bir sunum yapacağım. Toplantıdan iki karar çıkmasını istiyorum: kermesin günü 14 Kasım Cumartesi olsun ve kimin ne getireceği belli olsun. Bana beş sayfalık kaba bir iskelet yaz. Her sayfa için yalnız tek cümlelik bir başlık yaz; ayrıntıya girme.

1. Kermesle okul topluluğumuza nasıl katkı sağlayacağımızı konuşalım.
2. Kermes gününü 14 Kasım Cumartesi olarak belirleyelim.
3. Kermeste sunulacak yiyecek ve içecekleri kararlaştıralım.
4. Her velinin ne getireceğini netleştirip görev paylaşımını tamamlayalım.
5. Kararlarımızı özetleyip hazırlık takvimini oluşturalım.

Renk yok, süs yok. İkinci satır günü, dördüncü satır görev paylaşımını karara bağlıyor. Beş satırı okumak yarım dakika sürer ve yanlış giden yeri şimdi görmek, otuz slaytı baştan boyamaktan çok daha ucuzdur.

İskeleti okuyun, düzeltmeyi tek mesajda verin

İskeleti okuyunca üç sorun gördük. Birinci sayfa genel kalmıştı; üçüncü sayfa dördüncüyle aynı işi yapıyordu; beşinci sayfa bizim istemediğimiz bir takvim kuruyordu. Üçünü tek mesajda, sayfa numarasıyla yazdık ve öbür sayfalara dokunmamasını söyledik:

Üç düzeltmem var; hepsini uygula ve beş başlığı yeniden yaz. Diğer sayfalara dokunma.
1. sayfa: genel kalmış. Kermes gelirinin sınıf kitaplığına gideceğini söylesin.
3. sayfa: 4. sayfayla aynı işi yapıyor. Yerine kermes günü kimin hangi masada duracağını soran bir sayfa koy.
5. sayfa: takvim istemiyorum. İki kararı yeniden söylesin ve el kaldırarak oylama istesin.

Birinci ve üçüncü sayfa istediğimiz gibi değişti; ikinci ve dördüncü sayfa harfi harfine yerinde kaldı. Beşinci sayfa ise yarım geldi: “Kermes gününü ve gelirinin sınıf kitaplığına ayrılmasını yeniden hatırlayalım; el kaldırarak oylayalım.” Gün orada, ama ikinci kararın, yani kimin ne getireceğinin yerine gelirin kitaplığa ayrılması geçmiş.

Toplu düzeltmenin iyi yanı, her sayfanın tek turda ele alınması. Bedeli de bu: model birden çok isteği aynı anda yerine getirirken birini kaydırabiliyor ve bunu ancak okuyarak görüyorsunuz. Düzeltilmiş iskeleti baştan sona yeniden okuyun; burada son sayfayı elle düzeltmek bir cümle sürer.

Hangi araç sunum dosyasını da hazırlıyor?

Bazı uygulamalar yalnız metni verir, siz slayta taşırsınız. Bazıları dosyayı da üretir. Resmî yardım sayfalarında gördüklerimiz şöyle:

Dört araçta da adımlar yukarıdakiyle aynı: Copilot'un PowerPoint akışı bile önce ana hatları gösterip sizinle düzeltmeyi, slaytları sonra üretmeyi öneriyor^[1]. Araçların genel farkını ChatGPT mi, Gemini mi, Claude mu, Copilot mu? yazısında karşılaştırdık.

Rakamı, tarihi ve anıyı kim yazar?

Amacı, dinleyeni, adları ve yılları yalnız siz bilirsiniz. Modelin iyi olduğu iş sıraya dizmek, biçim vermek ve dosyaya dökmektir. Bilmediği bir yılı yazarsa o yıl uydurmadır; neden böyle olduğunu Yapay zekâ neden uyduruyor? yazısında anlattık.

Pro'daki “Görsel, video, sunum” modülünün son dersinde bunu bir aile yıldönümü sunumunda sınadık. Konuşmacı notu isterken modele bilmediği anıyı uydurmamasını, bilmediği yerde köşeli parantezle soru bırakmasını söyledik. Üç notta da uydurma bir anı, ad ya da yıl yoktu, sorular yerindeydi; yalnız model soruları bize değil, sunumun kahramanlarına yöneltmiş gibi yazdı. Notları dolduracak anı yine bizden gelmek zorundaydı. İskeleti sonra tek bir slayt dosyasına döktürdük; fotoğrafların yeri boş geldi, çünkü istediğimiz buydu. Dosyanın ve kontrol listesinin tamamı modülde.

Üreticiler de aynı şeyi söylüyor. Microsoft, Copilot'un ürettiği içeriğin insan tarafından okunup düzeltilmesi gerektiğini yazıyor; Copilot'un ürettiği görseller slaytın konuşmacı notunda “AI-generated” diye işaretleniyor^[1]. Google, Gemini'nin yanlış ya da uygunsuz bilgi önerebileceği uyarısını yapıyor^[2].

Kapak görseli için dört satırlık tarif

Görsel üreten araç sizin aklınızdaki resmi görmez; elinde yalnız yazdığınız tarif vardır. Derste tarifi dört satıra böldük: ne görünecek, üslup ve ışık, yerleşim, biçim ve kısıt. Dört satırı yazmakta zorlanırsanız modele yazdırın. Kermes afişi için bunu istedik ve “görselde yazı olmasın” dedik; şu tarif geldi:

Renkli tezgâhlar, balonlar, ev yapımı yiyecekler ve neşeli çocuklarla sıcak bir okul kermesi sahnesi görünsün.
Çocuk kitabı illüstrasyonu tadında, canlı pastel renklerle ve yumuşak, güneşli gün ışığında olsun.
Ögeler kenarlarda ve alt bölümde toplansın, ortada ve üstte sonradan eklenecek yazılar için geniş, sade bir boşluk bırakılsın.
Dikey afiş formatında olsun; hiçbir yazı, harf, rakam, logo veya filigran içermesin.

• Yazıyı görselin içine yazdırmayın; boşluk bıraktırıp başlığı slaytta kendiniz yazın. Yazdırırsanız harfleri tek tek okuyun.
• Görsel tarifle tutmadıysa her turda yalnız bir satırı değiştirin; üç satırı birden değiştirirseniz neyin işe yaradığını göremezsiniz.
• Gerçek bir kişinin yüzünü ve bir markanın işaretini istemeyin.

Bu derste gerçek bir görsel üretmedik; tarifin nasıl yazılacağını gösterdik. Sunuma dosya ya da fotoğraf yüklerken içinde kişisel bilgi olup olmadığına da bakın: Yapay zekâya hangi bilgiler yazılmaz?

Bu konunun dersleri

101 ücretsiz; kermes sunumu ve afiş tarifi “İşe koşmak” modülünün üçüncü dersinde, aynı modülde e-posta, tablo ve uzun belge okutma da var. İskeletten konuşmacı notuna ve slayt dosyasına giden yolu, yayından önceki kontrolle birlikte Pro'daki “Görsel, video, sunum” modülünde anlatıyoruz.

Nereden başlayacağınızı bilmiyorsanız yapay zekâ öğrenmek için yol haritasına bakın.