Birlikte
Yağmurlu gün
Evde kalınan gün için birlikte bir oyun planı.
Süre: 3:47Öğrettiği beceri: Listeyi araçtan almak, seçimi ve kontrolü çocuğa bırakmak
Video bitince sıradaki dersi siz açarsınız; kendiliğinden geçmez.
Bu derste ne var
Yağmurlu bir cumartesi çocuklar evden battaniye, mandal, kâğıt bardak, gazete ve ip topluyor; araçtan yalnız bu beş eşyayla doksan dakikalık, ekransız beş oyun isteniyor. Sürelerin toplamını ve listede olmayan eşya bulunup bulunmadığını çocuklar kontrol ediyor, hangi oyunun eleneceğine de onlar karar veriyor. Plan kâğıda yazılıp duvara asılıyor, telefon başka odaya gidiyor.
Dersin metni
Videoda anlatılanın yazılı hâli.
Cumartesi öğleden sonra. Yağmur dinmiyor, çocuklar sıkıldık diyor. Bugün oyun planını birlikte kuracaksınız. Malzemeyi çocuklar bulur. Listeyi araç çıkarır. Seçimi yine çocuklar yapar. Telefon sizin elinizde durur. Oyunların kendisi ekransızdır.
Oyun, malzeme avıyla başlar. Çocuklara beş dakika verin: evden beş eşya toplasınlar. Bizim denememizde eşyalar şunlardı: battaniye, mandal, kâğıt bardak, gazete ve ip. Eşyaları siz seçmeyin. Kırılacak ya da kesecek bir eşya gelirse yalnız onu değiştirin.
Şimdi çocuklar söylesin, siz yazın. İsteğimiz şuydu: doksan dakikalık, ekransız bir oyun planı. Yalnız bu beş eşya kullanılsın. Beş oyun olsun ve her oyunun süresi yazsın, dedik. Çocuklarınızın adını ve yaşadığınız yeri yazmadık. Plan için gerekmez.
Beş oyun geldi. Battaniye mağarası: içinde hikâye uydurursunuz. Bardak kuleleri: en yüksek kuleyi yaparsınız. Gazete adaları: el çırpınca herkes bir adaya geçer. Mandal hedefi: ipten bir halka yapar, mandalları içine atarsınız. Gazete heykelleri: şekil yapar, birbirinizinkini tahmin edersiniz. Şimdi iki kontrol çocukların. Süreleri toplasınlar: on beş, yirmi, on beş, yirmi, yirmi. Doksan ediyor. Malzemelere de baksınlar. Bu planda listede olmayan eşya yok.
Aynı isteği ikinci bir araca da verdik. Dördüncü oyununa bakın. İpi iki sandalyeye gerin, diyor. Sandalye bizim listemizde yoktu. Yalnız bunları kullan, demiştik. Küçük bir kayma. Çocuklar yakalarsa oyunun en eğlenceli anı olur. Sandalye kullanmak size uyarsa oynayın. Karar sizin.
Şimdi seçim çocuklarda. Onlara sorun: hangisini eleyelim, hangisini değiştirelim? Bizim denememizde gazete heykelleri elendi. Yerine birlikte gülecekleri bir oyun ve saatli bir plan istedik.
Saatli plan geldi. Oyunların arasına beşer dakika ara koydu. Elenen oyunun yerine komik bardak kuklaları geldi: bardak, gazete, ip ve mandalla kukla yapılıyor. Altına bir not da yazdı: plan aralarla birlikte bir saat elli dakika sürer. Doksan dakika istemiştik; aralar eklenince süre uzadı. Bunu kendisi söyledi. Söylemeseydi saatleri toplamak yine çocukların işiydi.
Son bir değişiklik istedik: mandal hedefinde kardeşler yarışmasın, aynı takımda olsun. Kuralı yeniden yazdı: ikiniz birlikte belirlediğiniz hedef sayıya ulaşmaya çalışın. Kardeşleri yan yana saymayın. Onlara şunu sorun: geçen turdan ne değişti?
Planı bir kâğıda yazın ve duvara asın. Sonra telefon başka odaya gider; oyun ekransızdır.
Bir dürüstlük notu: araç evinizi görmez. İpli ve battaniyeli oyunlarda gözünüz çocukların üstünde olsun. Bu planı yalnız bir kez denedik. Sizde başka oyunlar çıkabilir. Gelen listeyi olduğu gibi kabul etmeyin. Eleyin, değiştirin, kendi oyununuzu ekleyin.
Şimdi sıra sizde: her işte kimin yapacağını seçin. Altı soru var. Her seçiminizin nedenini hemen göreceksiniz.
Malzemeyi onlar bulur, seçimi onlar yapar. İyi oyunlar.
Dayanak ve sınır
- Dayanak
- Kendi denememiz (2 Ekim 2026, üç turlu bir plan ve ikinci bir modelle karşılaştırma) ve bir anne videosundaki hazırlıksız ev içi etkinlik örneği.
- Sınır
- Boşluk gözlemi ve tek bir videoya dayanır; oyunların etkisi ölçülmedi. Araç evi görmez; güvenliğe büyük bakar.
Kaynakça
Bu derste kimden ne aldık
Cezi AkademiKendi denememiz
Beş eşyayla doksan dakikalık oyun planı, eleme ve saatli plan, kural değişikliği (GPT-6 Luna, üç tur); aynı ilk istek GLM 5.3 Flash'a; 2 Ekim 2026
Bu dersten ne aldık: Ekrandaki plan, saatli plan ve kural cümlesi GPT-6 Luna'nın gerçek cevaplarıdır; çok turlu sohbet, önceki turlar isteğin başına eklenerek sürdürüldü. Beş oyunluk plan ile saatli plan ekranda balon olarak değil, kart olarak gösterildi: metin modelin yazdığıyla aynıdır, yalnız saatli planda ara satırları (beşer dakika) kartlara alınmadı ve kukla oyununun tarifi anlatımda özetlendi. Sürelerin toplamını (doksan dakika) ve saat aralıklarını elle kontrol ettik; GPT-6 Luna'nın planında hata bulamadık, aralarla sürenin bir saat elli dakikaya çıktığını da kendisi yazdı. Eksik kaldığı yer başka modelde çıktı: aynı ilk isteğe GLM 5.3 Flash'ın yazdığı dördüncü oyun, listede olmayan iki sandalyeyi kullanıyordu; ekranda o satırı aynen gösterdik. Cevaplara “kısa yaz, düz metin, tablo ve uzun tire kullanma” yönergesi verildi. Bu yönergeyi eklemeden önce aynı isteği iki kez daha denedik (biri tablo olarak geldi); o denemelerde de süre toplamı doksan dakikaydı, GLM 5.3 Flash yine sandalye yazmıştı. Denemede çocuk yoktu: eşyaları, elenen oyunu ve istekleri biz yazdık. ‘Birlikte oynayalım’ dersindeki malzemelerden farklı malzeme kullanıldı.
OECD ve Avrupa KomisyonuÇerçeve
AILit çerçevesi (2026), “yönet” alanı (yeni sekmede açılır)Bu dersten ne aldık: İşi göreve göre paylaştırma fikri: liste çıkarmak araca, seçmek ve oynamak insana (not: docs/arastirma/aile/pedagoji.md, ilke 19). Çerçeve okullar için yazıldı; evde sınanmadı.
OpenAI Yardım MerkeziResmî belge
Prompt engineering best practices for ChatGPT (yeni sekmede açılır)Bu dersten ne aldık: İsteği açık ve ayrıntılı yazma ve ilk cevaptan sonra düzeltme isteyerek ilerleme önerileri; eldeki eşyaları söyleyip planı üç turda düzelttirmemizin dayanağı. Erişim: 2 Ekim 2026.
Cezi AkademiAraştırma notu (kendi notumuz)
Pedagojik dayanak araştırması (ekran süresi, d.3; oyun araştırmaları, ilke 13)
Bu dersten ne aldık: “Şimdi ekranı kapatıp birlikte yapın” türü etkinliklerin gerekliliği ve kardeşler arası sıralama yerine ortak hedef ilkesi; “aynı takım” kuralının ve “kardeşleri yan yana sayma” cümlesinin dayanağı. Bu oyun planının etkisini ölçen bir çalışma okumadık.
Yayın tarihi:
