Bu makine akıllı mı?

Evinizde kaç tane makine var, hiç saydın mı? Lamba, çamaşır makinesi, çalar saat, telefon. Sence bazılarına neden akıllı makine deniyor? Bugün evdeki makineleri iki sepete ayıracağız.

Birinci sepette yalnız kurulduğu işi yapanlar var. Düğmeye basınca lamba her seferinde yanar. Çamaşır makinesi seçtiğin programı sırayla yapar. Çalar saat tam kurduğun saatte çalar. Bu kuralları insanlar tek tek yazdı.

İkinci sepettekilere insanlar çok örnek gösterdi. Bu makineler örneklere bakıp tahmin eder. Hiç görmediği bir şeye de tahmin söyler. Büyükler bu makinelere yapay zekâ diyor. Ben de bu ikinci sepetteki makinelerdenim.

Şimdi karşıma bir hesap makinesi geldi. Ekranı var, tuşları var, sayı gösteriyor. Bence o da benim gibi tahmin ediyor! Sence onu doğru sepete mi koydum?

Artı tuşuna on kez bassan ne olur? Sence hesap makinesi tahmin mi ediyor?

Yakaladın! Artı tuşu her seferinde toplar. O kuralı insanlar yazdı, hesap makinesi tahmin etmez. Demek ki onu yanlış sepete koydum. Ben bir makineyim. Bazen yanılırım.

Telefon, söylediğin sözü dinleyip yazıya çevirebilir. Ona çok sayıda ses örneği gösterildi. Diyelim ki telefona poğaça dedin. Telefon boğaça yazdı, yani bir harfte yanıldı. Yanıldı, çünkü o da tahmin ediyor. Sence sesle yazan telefon hangi sepete girer? Evet, o da ikinci sepete girer.

Peki robot süpürge hangi sepete girer? Kutusunda akıllı yazıyor ama bu yetmez. Yalnız yazıya bakarsam yine yanılabilirim. Böyle zamanlarda ortaya üçüncü bir sepet koy. Üstüne bir büyüğümle bakacağım diye yaz.

Şimdi sana ekransız, küçük bir görev. Evde dolaş ve üç makine seç. Her biri için aynı soruyu sor. Yalnız kurulduğu işi mi yapıyor? Yoksa örneklere bakıp tahmin mi ediyor? Emin olamadığını bir büyüğüne sor.

Seçtiğin makineleri bir büyüğünle birlikte konuş.