Cezi uydurdu mu?
Makine emin konuşur ama yanılabilir. Nasıl anlarız?
Önce videoyu izle, sonra oyna.
Büyükler için: bu videoda ne anlatılıyor
Cezi üç cümleyi aynı sesle söylüyor ve biri yanlış: örümceklerin altı bacağı olduğunu söylüyor. Çocuğunuz doğrusunun sekiz olduğunu buluyor ve emin sese değil kanıta bakmayı öğreniyor. Kontrol için üç yol gösteriliyor: saymak, bir kitaba bakmak, bir büyüğe sormak; video 8 yaş ve üzerine uygundur.
Yaş: 8 yaş ve üstüYayın tarihi:
Videonun metni
Biri çok emin konuşursa hep doğru mudur? Ben her cümlemi aynı rahatlıkla söylerim. Doğruyu da öyle söylerim, yanlışı da. Bugün beni sen sınayacaksın, hazır mısın?
Sana art arda üç cümle söyleyeceğim. Bir haftada yedi gün vardır. Kedilerin dört bacağı vardır. Örümceklerin altı bacağı vardır. Üçünü de aynı sesle söyledim. İçlerinden biri yanlış, sence hangisi?
Sana bir ipucu vereyim, bacaklara dikkat et. Bir örümceğin kaç bacağı vardır?
Yakaladın! Örümceğin sekiz bacağı vardır. Ben altı dedim ve hiç duraksamadım. Ben bir makineyim. Bazen yanılırım.
Peki neden bu kadar emin konuştum? Çünkü ben çoğu zaman bir yere bakmıyorum. Örneklere bakıp sıradaki kelimeyi tahmin ediyorum. Tahmin tutmazsa ortaya olmayan bir bilgi çıkar. Büyükler buna uydurma diyor. Ben uydururken sesim hiç değişmez.
Şimdi videoyu durdur ve yanındakine sor. Sen hiç çok emin olup yanıldın mı? İnsanlar da emin konuşup yanılabilir. Bu yüzden emin sese değil, kanıta bakarız.
Bana her zaman şunu sorabilirsin. Nereden biliyorsun? Bazen bakabileceğin bir yer gösteririm. O yere bir büyüğünle birlikte bak. Bazen gösteremem, o zaman söylediğim yalnızca tahmindir.
Kontrol etmenin üç kolay yolu var. Birincisi saymak, resimdeki örümceğin bacaklarını sayabilirsin. İkincisi bir kitaba bakmak. Üçüncüsü bir büyüğüne sormak. Büyüğüne de aynı soruyu sorabilirsin. İyi bir cevap, bakılacak bir yer gösterir.
Şimdi bana sınıfını sorduğunu düşün. Senin sınıfında yirmi dört öğrenci var. Yine çok emin söyledim, fark ettin mi? Oysa ben senin sınıfını hiç görmedim. Doğrusunu yarın sınıfta sayarak sen bulursun.
Son olarak yeni bir cümle söylüyorum. Kelebeklerin dört kanadı vardır. Doğru mu yanlış mı, sesimden anlayamazsın. Peki bunu nasıl kontrol edersin? Bir kitaptaki kelebek resminde kanatları say. Sayınca göreceksin, bu kez doğru söyledim.
Şimdi sana ekransız, küçük bir görev. Bir kitaptan ilginç bir bilgi seç. Bir büyüğüne o bilgiyi soru olarak sor. Cevap verince ona nereden bildiğini sor. Sonra kitabı açıp birlikte kontrol edin.
Seçtiğin bilgiyi bir büyüğünle birlikte kontrol et.
Videodan sonra sorabileceğiniz sorular
- Makine yanlış cümleyi de doğru cümleyle aynı sesle söyledi. Yanlış olduğunu sen nasıl anladın?
- Bir bilgiyi kontrol etmenin üç yolu neydi? Bugün duyduğun bir bilgiyi hangisiyle kontrol ederdin?
Birlikte yapabileceğiniz görev
“Nereden biliyorsun?” oyunu: Çocuğunuz bir kitaptan ilginç bir bilgi seçsin ve size soru olarak sorsun. Cevap verince “Nereden biliyorsun?” diye sorsun. Sonra kitabı açıp birlikte kontrol edin. Bilmediğiniz bir soruda “Emin değilim, birlikte bakalım” demeniz bu oyunun en değerli anıdır. Ekran gerekmez; on dakika yeter.
Bu konunun oyunu
Makinenin emin cümlelerini say, dene, kitaba bak. Oyun, video bu cihazda izlendikten sonra açılır.
Hata avcısı