Birlikte oynayalım: masal, bilmece, yağmurlu gün

Dışarıda yağmur var, çocuğunuz sıkıldı ve eli telefona gidiyor. Telefonu ona vermeyin, yanına oturun. Bu araçla birlikte oynanacak üç oyun var. Üçünde de telefon sizin elinizde, fikir çocuğunuzda. Uzman olmanız gerekmiyor. Üçünü de denedik. Ekrandaki cevaplar gerçek.

Birinci oyun masal. Kahramanı çocuğunuz seçer: bizimki uçmaktan korkan bir leylek oldu. Araca şunu yazdık: masalı başlat, yalnızca iki cümle yaz, sonunu biz söyleyeceğiz. İki cümle geldi. Leyleğin adını Lale koymuş. Balkondaki saksıdan parlayan bir yıldız çıkıyor. Masal burada duruyor. Şimdi çocuğunuza sorun: sence yıldız ona ne gösterecek? Sonunu o söyler, siz kendi sesinizle anlatırsınız. Masalı siz kurdunuz; araç yalnızca başlattı.

İkinci oyun bilmece. Çocuğunuz evden bir eşya seçer ve adını söylemeden üç ipucu verir. Bizim ipuçlarımız şunlardı: yuvarlak, delikli, susamlı. Araç bildi: simit olabilir. Üç ipucu yetti. Bilemeseydi çocuğunuza şunu sorardınız: hangi ipucunu ekleseydik bilirdi?

Şimdi oyunu tersine çeviriyoruz. Bu kez bilmeceyi çocuk soracak; cevabını da kendisi biliyor. Sizce araç bilinen bir bilmeceyi her zaman doğru bilir mi? Bazen yanılır.

Bilmece şu: kat kat döşek, bunu bilmeyen eşek. Bilinen cevabı lahana. Aynı bilmeceyi iki ayrı araca sorduk. Birincisi lahana dedi. İkincisi soğan dedi. Soğan da kat kattır; ama bu bilmecenin bilinen cevabı o değil. Çocuğunuz bunu hemen yakalar: hayır, lahana! O an önemlidir. Makinenin yanılabildiğini sizden duymadı, kendi gözüyle gördü.

Üçüncü oyun yağmurlu gün listesi. Evdeki malzemeyi yazdık: yastık, kâğıt, bant, çorap. Üç ekransız oyun geldi: yastık adaları, kâğıt uçak yarışı ve çorap basketbolu. Şimdi seçim çocuğunuzda. Ona sorun: hangisini oynayalım, hangisini eleyelim? Sonra telefon başka odaya gider. Oyunun kendisi ekransızdır.

Üç oyunun ortak üç kuralı var. Telefon sizin elinizde durur: o söyler, siz yazarsınız. Fikir çocuğunuzdan gelir. Kahramanı, ipucunu ve seçimi o belirler. Çocuğunuzun adı, okulu ve fotoğrafı araca yazılmaz.

Oyun boyunca soracağınız iki soru var. Biri: sence sonu ne olsun? Diğeri: dediği doğru mu, önce sen söyle. Bu iki soru, işi makineden alıp çocuğunuza geri verir.

Bir dürüstlük notu: araç her seferinde yanılmaz. Altı bilmece sorduk; çoğunu iki araç da doğru bildi. Harf sayma ve tersten yazma gibi sınamaların da neredeyse hepsini geçti. Yani yanlış çıkmayabilir. Sınamak yine çocuğunuzun işidir; doğru çıkarsa bunu da o söyler.

Bu akşam yapacağınız tek iş şu: çocuğunuz, cevabını bildiği bir bilmeceyi araca sorsun. Cevap doğru mu, yanlış mı? Kararı o versin.

Şimdi sıra sizde: her işte kimin yapacağını seçin. Çocuk mu, araç mı? Beş soru var. Her seçiminizin nedenini hemen göreceksiniz.

Masalı o bitirir, yanlışı o yakalar. Telefon sizde, fikir onda.