Akşama ne pişirsem?

Saat altı. Dolabın önündesiniz ve aklınızda tek soru var: akşama ne pişirsem? Yemek yapmayı siz bilirsiniz. Zor olan, karar vermek. Bugün bu kararı kolaylaştıran tek bir beceri öğreneceksiniz: sesle sormak ve ayrıntı vermek.

Telefonunuzdaki sohbet asistanını açın. Yazmak zorunda değilsiniz. Mikrofon işaretine dokunun ve komşunuza anlatır gibi söyleyin. Önce en kısa hâliyle soruyoruz. Akşama bir şeyler öner. Cevap hemen geldi: fırında tavuk, mercimek çorbası, domatesli makarna. Cevap kötü değil. Ama bu, herkese verilen cevap. Evinizde tavuk olup olmadığını bilmiyor. Fırını açmak istemediğinizi de bilmiyor.

Aynı soruyu komşunuza sorsanız, o önce size sorar: evde ne var, kaç kişisiniz? Bu araç az önce sormadı. Boş kalan yerleri tahminle doldurdu. O yüzden boşlukları siz doldurun. Üç ayrıntı yeter. Evde ne var, kaç kişisiniz, ne kadar vaktiniz var?

Şimdi aynı soruyu ayrıntıyla soruyoruz. Evde kıyma, kabak, yoğurt ve pirinç var. Dört kişiyiz. Kırk dakikam var, fırın kullanmak istemiyorum. İki ev yemeği öner. Bu kez cevap sizin mutfağınızdan çıktı: kıymalı kabak yemeği ve kıymalı kabaklı pilav. Tavuk da fırın da cevaptan çıktı. İkisi de otuz beş dakikada hazır, diyor. Dikkat edin: yalnız yemeğin adını vermedi. Nasıl yapacağınızı da iki satırda yazdı. Adınızı, adresinizi, kart bilginizi yazmadınız. Dolaptaki dört malzemeyi söylemek yetti.

İki cevabı yan yana koyuyoruz. Soldaki, kısa soruya gelen cevap. Sağdaki, üç ayrıntı verdiğiniz soruya gelen. Soldaki cevap yanlış değil. Yalnızca sizin evinize göre değil. Araç aynı. Değişen yalnızca sizin söyledikleriniz.

Cevaba bir de dikkatle bakın. İki yemek istediniz; ikisi de kıyma, kabak ve pirinç. Neredeyse aynı tabak. Baştan sormanıza gerek yok. Beğenmediğiniz yeri söyleyin ve düzeltmesini isteyin. İkisi birbirine çok benziyor. İkincisini değiştir. Kıymasız, başka bir yemek olsun. İkinci yemeği değiştirdi: kabak mücveri.

Şimdi tarife sizin gözünüzle bakıyoruz. Mücver dedi, ama içinde un da yumurta da yok. Çünkü un ve yumurtayı siz saymamıştınız. Mücverin unsuz, yumurtasız tutmayacağını siz bilirsiniz. Yemeği siz bilirsiniz. O yalnızca fikir verir.

Bildiğinizi ona da söyleyebilirsiniz. Evde un ve yumurta da var. Mücveri ona göre yaz. Şimdi oldu: iki yumurta, birkaç kaşık un. Tuzu ve karabiberi de ekledi. Bir soru, iki düzeltme. Akşamın yemeği belli: kıymalı kabak ve kabak mücveri. Düzeltme istemeyi sıradaki derste ayrıca çalışacaksınız.

Bu derste öğrendiğiniz becerinin adı şu: sesle sormak ve ayrıntı vermek. Ayrıntı verince cevap size göre değişir. Bu beceri yemekte de işe yarar, başka her işte de. Doğum günü hazırlarken de, tatil planlarken de aynısını yaparsınız.

Bir sınırı var. Evde alerjisi ya da özel diyeti olan varsa tarife güvenmeyin. Paketin etiketini okuyun ve doktorunuza sorun.

Bu akşam yapacağınız tek iş şu. Dolabı açın, üç malzeme sayın. Kaç kişi olduğunuzu ve kaç dakikanız olduğunu ekleyin. Sonra sorun. Cevap içinize sinmezse düzeltmesini isteyin.

Şimdi sıra sizde. İki sorudan hangisi daha iyi cevap getirir, siz seçin. Afiyet olsun.